ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੋ
ਸਬੂਤਾਂ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਜੋੜੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੰਨਾ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤ ਤੋਂ
REELFREE NATION ਇਹ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ (ਇਨਫਿਨਿਟ-ਸਕ੍ਰੋਲ) ਵੀਡੀਓ ਫੀਡਾਂ ਬਾਰੇ ਸਬੂਤ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਬੂਤਾਂ ’ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ, ਡਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ।
ਸਕ੍ਰੋਲ ਘੱਟ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੱਧ।
ਸ਼ਾਰਟ ਵੀਡੀਓ ਫੀਡਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੀਆਂ-ਪਛਾਣੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਲਏ ਗਏ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸਵਾਈਪ ਤੋਂ ਦੂਜਾ।ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਘੰਟਾ।
ਫੀਡ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਰੁਕਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕੁਦਰਤੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ ਕਿ ਦੇਖਣਾ ਕਿੱਥੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ ਸੀ।
ਅਗਲੀ ਵੀਡੀਓ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ; ਰੁਕਣ ਲਈ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਿਸਟਮ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਮੁਤਾਬਕ ਢਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰਤੀਬਵਾਰ, ਜਨਤਕ ਰਿਕਾਰਡ — ਉਹ ਵੀ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਥੇ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਵਾਦ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਹਾਲੇ ਖੋਜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਮਨ, ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ।
ਦੇਰ ਰਾਤ ਅਤੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ।
ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਡਕਟਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੈ।
ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗਰਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਾਲਾਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ, ਰੁਕਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜੋ ਲੋਕ ਖ਼ੁਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਸਮੱਗਰੀ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਕੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪੈਟਰਨ ਜੋ ਮਜਬੂਰੀ ਵਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਹੱਕ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ।
ਲੌਂਗੀਟਿਊਡਿਨਲ ਕੋਹੋਰਟ, 2025, ਚੀਨ — Zhang, C.; Zhu, B.
ਕ੍ਰਾਸ-ਸੈਕਸ਼ਨਲ, 2026 — Mohammed, B. A.; Allampally, S.; Sadanandam, P. et al.
ਕ੍ਰਾਸ-ਸੈਕਸ਼ਨਲ, 2026, ਚੀਨ — Li, L.; Jia, C. X.
ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਛਾਪਦੇ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾ ਦਿਖਾ ਸਕੀਏ।
ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਖੋਜਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਸਰੋਤ ਦੇ ਲਿੰਕ ਨਾਲ।
The entire burden of mitigating the risk of harm of social media cannot be placed on the shoulders of children and parents.
Dr Vivek H. Murthy
U.S. Surgeon General (at the time of the 2023 advisory), Office of the U.S. Surgeon General, United States
ਖ਼ਬਰ ਲੇਖ: US surgeon general issues major advisory on social media use and teens' mental health (ABC7 San Francisco), 23 ਮਈ 2023
From his May 2023 advisory on social media and youth mental health, calling on technology companies and policymakers to share responsibility.
ਫ਼ੋਟੋ: U.S. Department of Health and Human Services
When we talk more, the story is often the same late nights on the phone, gaming for hours, scrolling before sleep. The child is not weak or careless. The child is tired.
Dr Meghana Phadke Sultania
Senior Consultant and Head, Unit III – Pediatrics and Adolescent Health, Asian Hospital, India
ਖ਼ਬਰ ਲੇਖ: Economic Survey's focus on digital addiction, mental health is timely and necessary: Experts (The News Mill, ANI copy), 29 ਜਨਵਰੀ 2026
A paediatrician describing what she sees in clinic, reacting to the Economic Survey 2025-26 on digital addiction in children.
REELFREE NATION ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਣ।
ਦਾਅ ’ਤੇ ਕੀ ਹੈ
ਧਿਆਨ ਲਾਉਣ, ਪੜ੍ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਦਤਾਂ, ਜੋ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕਿਸੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਹੋਣ।
ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਦਦ ਜੋ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਿਆਰ ’ਤੇ ਪਰਖੇ ਗਏ ਸਬੂਤ — ਉਦੋਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖ਼ਰੇ ਨਾ ਉਤਰਨ।
ਅਜਿਹੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਵੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼।
ਅਧਿਆਪਕ, ਕਾਊਂਸਲਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ: ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ, ਤਿਆਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ।
ਸਾਡਾ ਇਤਰਾਜ਼ ਇੱਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪੈਟਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਲਾਲਚ ’ਤੇ ਹੈ — ਨਾ ਸ਼ਾਰਟ ਵੀਡੀਓ ’ਤੇ, ਨਾ ਕ੍ਰਿਏਟਰਾਂ ’ਤੇ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੁਝ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਜਾਂ ਦੇਖਣ ਦੇ ਹੱਕ ’ਤੇ।
ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਬਾਕੀ ਸਾਬਤ ਕਰੋ।
REELFREE NATION ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ (ਇਨਫਿਨਿਟ-ਸਕ੍ਰੋਲ) ਸ਼ਾਰਟ ਵੀਡੀਓ ਫੀਡਾਂ ਲਈ ਸਬੂਤਾਂ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਨਿਯਮ ਬਣਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਅਸੀਂ ਜੋ ਛਾਪਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ’ਤੇ ਲੇਬਲ ਕਿਵੇਂ ਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ
ਬਟਨਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸਾਰਥਕ ਕਦਮ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ; ਤੀਜਾ ਉਦੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਧਿਆਨ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚਾਹੀਏ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਸਬੂਤਾਂ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਜੋੜੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੰਨਾ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੜ੍ਹੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੀ ਜਾਂਚ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਮਿਆਰ ’ਤੇ ਪਰਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਖੋਜ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਵੇਖਣ ਕਿ ਸ਼ਾਰਟ ਵੀਡੀਓ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਮਨਾਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੀ ਜਵਾਬ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ, ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।